Περί ακρόασης – Όταν η Adhocracy συναντά τη Γραφειοκρατία

cherlineadhocracy

Η συγγραφέας, Cherline Bazile κάνει την πρακτική της για το καλοκαίρι κοντά μας, στην 180 Μοίρες, μέσα από το Πρόγραμμα Future Leaders (Future Leaders Programme ). Είναι φοιτήτρια στο Harvard και μαζί με την μικρή ομάδα μας ανακαλύπτει τον κόσμο της κοινωνίας των πολιτών και της ενδυνάμωσης κοινοτήτων.

Στις 21 Μαΐου παρακολούθησα μια δράση πάνω στην Adhocracy (Σκοποκρατία) που διοργανώθηκε από το ΣυνΑθηνά στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση. Πριν ξεκινήσει η εκδήλωση είχα την ευκαιρία να δω εκθέματα που απεικόνιζαν τον τρόπο με τον οποίο μέλη της κοινωνίας αποδόμησαν συμβατικές καταστάσεις για να σχεδιάσουν νέες λύσεις ή να σχολιάσουν και να προκαλέσουν προβληματισμούς πάνω στη δυναμική της ισχύος στην κοινωνία μας. Η Adhocracy, σύμφωνα με τη λεζάντα ενός εκθέματος, μεταβάλλει το σύστημα, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο προσδίδουμε αξία, παράγουμε και διανείμουμε τα πράγματα, και τον τρόπο με τον οποίο διαδρούμε μεταξύ μας και επηρεάζουμε το περιβάλλον. Έτσι, στο όνομα της Adhocracy, 10 υπάλληλοι του Δήμου Αθηναίων και 10 εκπρόσωποι δομών της κοινωνίας των πολιτών επιχείρησαν, αντιμετωπίζοντας το θέμα ολιστικά, να δώσουν λύσεις για να κλείσει το χάσμα μεταξύ πολιτών και δήμου.

Οι δυο ομάδες κάθισαν χωριστά σε ένα από τα δυο τραπέζια που υπήρχαν, καταλαμβάνοντας από μια πλευρά του χώρου. Σκοτεινά ράφια εμπόδιζαν τις δυο ομάδες συμμετεχόντων να βλέπει η μια την άλλη, παρόλο που άκουγε η κάθε πλευρά τι έλεγε η άλλη. Κάθησα από την πλευρά των υπαλλήλων του δήμου, χωρίς να έχω την παραμικρή ιδέα περί τίνος πρόκειται. Άρχισαν οι συστάσεις. Όταν ήρθε η σειρά μου, προσπάθησα να καταλάβω τι γινόταν, μέχρι που η κυρία που καθόταν δίπλα μου, ψιθύρισε στα αγγλικά ‘Συστήσου”. Εκείνη τη στιγμή άρχισα να πανικοβάλομαι. Δεν καταλαβαινα ελληνικά, ούτε είχα γνώση των κοινών της Αθήνας για να συνεισφέρω. Κι όμως, βρισκόμουν εκεί, παρακολουθώντας τα μέλη της ομάδας μου να καταγράφουν σε ένα μεγάλο φύλλο χαρτί προβλήματα που ανακύπτουν μεταξύ των κοινωνικών ομάδων και του δήμου. Δεν καταλάβαινα τίποτα. Έτσι γαντζώθηκα από την ομιλία τους ελπίζοντας πως με κάποιο τρόπο, με το να εκτεθώ στα λόγια τους, το μυαλό μου θα ξεχώριζε τους ήχους και ταυτόχρονα το νόημα.
Και τότε έγινε κάτι παράξενο: άρχισα να καταλαβαίνω. Δεν ήταν τόσο μαγικά ξεκάθαρο όσο είχα ελπίσει την στιγμή που πρωτοάρχισα την προσπάθεια να ξεχωρίσω τις λέξεις. Μάλλον σταμάτησα να νιώθω αμήχανα με το εμπόδιο της γλώσσας, εστιάζοντας στις εκφράσεις των προσώπων τους, στη γλώσσα σώματος και στο τι εκφράζαν με τη δυναμική τους. Πρόσεξα πως ακόμη κι όταν αφαιρέθηκαν τα ράφια και οι ομάδες ενθαρρύνθηκαν να συνεργαστούν, οι υπάλληλοι του δήμου δεν μιλούσαν στους εκπρόσωπους των πολιτών έξω από την άτυπη δομή του εργαστηρίου. Μέλη και από τις δυο ομάδες φώναζαν, ο καθένας δυνατότερα από τον άλλον, υποτιμούσαν ιδέες, διακόπτοντας τον συντονιστή, ο οποίος υποτίθεται πως διευκόλυνε την επικοινωνία. Παρόλο που μιλούσαν την ίδια γλώσσα, δεν καταλάβαινε ο ένας τον άλλο.

Ένα εργαστήριο, που οργανώθηκε για να συζητηθούν εναλλακτικοί τρόποι για το γεφύρωμα ανάμεσα στην κοινωνία των πολιτών και το δήμου, διευκόλυνε το διάλογο και έφερε κοντά τις δυο ομάδες για να βρουν λύσεις σε προβλήματα. Όμως για να έχει κάποιο νόημα ο διάλογος, πρέπει να κάνουμε ένα βήμα έξω από τον εαυτό μας. Κι εκεί είναι που συμβαίνει η ουσιαστική ακρόαση.

Αρχικό άρθρο στα Αγγλικά: On Listening – When Adhocracy meets Bureaucracy, μετάφραση: Τόνια Ηλιάσκου

 

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *